Çoğumuz palyaçoları üzerindeki kırmızı ve komik kıyafetleriyle sadece doğum günü partilerinde çocukları güldüren bir figür olarak tanırız. Oysa terapötik palyaço dediğimizde ise onun tedavi edici, iyileştirici bir rolü olduğunu görürüz. Uzm. Psikoterapist Refika Yazgaç (Yarenlik Yolu Platformu Kurucusu) gibi uzmanların rehberliğinde uygulandığında ise, duygusal bir terapi aracı haline gelir.
Günümüzde çocuklar, açık havada, oyun parklarında oynamaktan çok dijital aletlerle vakit geçiriyor. Tabletler, telefonlar ve bitmek bilmeyen video akışları arasında çocukların zihinsel ve duygusal dünyası büyük bir yük altında kalıyor. Teknolojiyi hayatlarından çıkaramayız; bu bir gerçek. Ancak çocuklardaki bu dijital yoğunluğu nasıl dengeleyebiliriz?
SETAP ve Terapötik Palyaço Atölyesi
İşte Yeditepe Üniversitesi E-Ticaret Bölümü ve Ataşehir Belediyesi iş birliğiyle yürütülen SETAP (Sürdürülebilir Teknolojik Adaptasyon Projesi), bu soruya çok renkli bir yanıt veriyor: Dijital Denge İçin Terapötik Palyaço Atölyesi. 1 Nisan 2026 tarihinde Ferhatpaşa Ataevi Sosyal Hizmet Merkezi’nde Uzman Psikoterapist Refika Yazgaç’ın süpervizörlüğünde düzenlenen bu atölyenin, 1 Nisan Dünya Şaka Günü’ne rastlaması da çocuklar açısından büyük bir mutluluk oluşturuyor. Hiç kuşkusuz ki, bu konuda verilen eğitimler ve seminerler çocuklar üzerinde erken yaşta büyük farkındalık yaratmaktadır.
Terapötik palyaço atölyesi çocukların dijital maskelerini indirip yerine dünyanın en küçük maskesini, yani kırmızı burnu koymalarını sağlıyor. Bu maske (kırmızı burun), çocuğun savunma mekanizmalarını indirip duygularını özgürce ifade etmesine ve dijital dünyanın mükemmelliyetçi baskısından sıyrılmasına yardımcı olur.
Terapötik Palyaço Atölyesi Ne Öğretir?
Özgürce Hata Yapmak
Dijital dünyada yanlış bir gönderi silinir, hata kabul edilmez. Oysa ki palyaço hatadan beslenir. Sakarlığıyla, şaşkınlığıyla ve başarısızlığıyla barışıktır. Bunu hiç dert etmez. Bu atölyeler çocuklara şu mesajı verir: Hata yapabilirsin, tökezleyebilirsin ve bu seni daha az değerli kılmaz; aksine seni daha çok insan yapar. Bu, dijital mükemmeliyetçilik baskısı altında ezilen küçük ruhlar için en büyük özgürlüktür.
Emojilerden Gerçek Duygulara Geçiş
Birine bir gülen surat emojisi göndermekle, bir palyaço oyununda göz göze gelip gülmek ve o kahkahayı paylaşmak arasında büyük fark vardır. Terapötik palyaço, katılımcıları ekranın durağanlığından çıkarıp ana odaklar. Göz teması, fiziksel temas ve ortak oyun, sosyal medyanın veremediği gerçek aidiyet hissini verir.
Oyun Oynamak
Dijital platformların sunduğu yapay dopamin (beğeniler, bildirimler, kısa videolar vb.) beyni hızlı bir doyuma ve ardından büyük bir boşluğa sürükler. Oysa ki oyun oynamak, hareket etmek ve fiziksel olarak gülmek, vücudun en sağlıklı döngüsünü başlatır. Bu serotonin ve dopamin döngüsüdür. Bu, teknoloji bağımlılığına karşı en doğal kalkandır.
Beyin Esnekliği ve Adaptasyon Sağlamak
Teknolojiye uyum sağlamak sadece araçları kullanmayı bilmek değildir. Teknolojinin yarattığı strese karşı psikolojik bir dayanıklılık da geliştirmektir. Atölye boyunca çocuklarla yapılan doğaçlamalar, onların beklenmedik durumlara karşı nasıl davranmaları gerektiğini öğretir ve yaratıcı çözümler üretmelerini sağlar. Bu onların pasif bir ekran izleyicisi olmaktan çok hayatın aktif bir oyuncusu olma becerisini geliştirir.
Sonuç
Yeditepe Üniversitesi E-Ticaret Bölüm Başkanı Prof. Altan Kar’ın liderliğinde ve bölüm öğrencilerinin katkılarıyla yürütülen Sürdürülebilir Teknolojik Adaptasyon Projesi (SETAP), düzenlenen bu renkli ve değerli atölyelerle dijital teknolojiyi reddetmeyi değil, teknolojinin içinde nasıl dengede kalınacağını öğretiyor. Terapötik palyaço atölyesi ise bu öğretinin en renkli, en gürültülü ve en şifalı parçasını oluşturuyor.